Türkiye’nin Yenilik Haritası: 2025’in ilk 6 Ayında 99 Bin Yerli Sınai Mülkiyet Başvurusu

2025’in ilk yarısında Türkiye fikri mülkiyet liginde güçlü bir mesaj verdi.
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) verilerine göre, sadece ilk 6 ayda yapılan yerli sınai mülkiyet hakkı başvurusu 98 bin 735’e ulaştı. Bu rakam; Türkiye’nin inovasyon, üretim ve tasarımda ne kadar yüksek potansiyele sahip olduğunun somut göstergesi.

TÜRKPATENT Başkanı Muhammed Zeki Durak’ın açıklamasına göre başvuruların dağılımı şöyle:

• 3.538 yerli patent
• 1.640 yerli faydalı model
• 75.577 yerli marka
• 17.820 yerli tasarım
• 160 coğrafi işaret

Durak, bu başvuruların “fikri mülkiyetin inovasyon ekosistemindeki yapıtaşı rolünü” ortaya koyduğunu vurguluyor. Patentten tasarıma uzanan bu geniş yelpaze, Türkiye’nin sadece üretimde değil, üretimi yönlendiren fikirlerde de iddialı olduğunu ortaya koyuyor.

Yerli patentte yeni rekor

Yılın ilk yarısında tescil edilen sınai mülkiyet haklarının sayısı da dikkat çekici: 72.647. Bunların içinde:

• 1.522 patent
• 911 faydalı model
• 51.130 marka
• 19.015 tasarım
• 69 coğrafi işaret

Bu veriler, yalnızca başvuru sayılarının değil, hayata geçirilen ve koruma altına alınan fikirlerin de artışta olduğunu gösteriyor. Özellikle 2002’de sadece 414 olan yerli patent başvuru sayısının 2024’te 10.186’ya ulaşması, istikrarlı büyümenin önemli bir göstergesi.

Küresel sıralamada dikkat çeken yükseliş

TÜRKPATENT Başkanı Durak, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yayımlanan son rapora da dikkat çekiyor:

• Türkiye, yerli patent başvurularında dünyada 12. sırada.
• Marka başvurularında 6’ncı,
• Tasarım başvurularında ise 2. sırada.

Bu başarılar, Türkiye’nin fikre dayalı rekabet gücü konusunda küresel arenada hızla yükseldiğini gösteriyor.

Coğrafi işaretlerde de ivme yukarıda

Yılın ilk yarısında Türkiye, coğrafi işaretler alanında da adından söz ettirdi. 69 ürün tescillendi, toplam sayı 1.754’e ulaştı. 675 ürün için ise başvuru süreci devam ediyor.

Ancak asıl dikkat çekici gelişme Avrupa Birliği tarafında yaşandı. 2025’in ilk yarısında 9 Türk ürünü AB’de tescillendi:

• Silifke yoğurdu
• Aydın Memecik zeytini
• Erzincan tulum peyniri
• Aydın çam fıstığı
• Afyon pastırması
• Afyon sucuğu
• Antep fıstık ezmesi
• Mut zeytinyağı
• Kırkağaç kavunu

Böylece Türkiye’nin AB nezdindeki tescilli coğrafi işaret sayısı 38’e ulaştı. Karşılaştırmak gerekirse; 2013-2023 arası 8 ürün tescillenmişti. 2023’te bu sayı 10, 2024’te 11, 2025’in sadece ilk yarısında ise 9.

AB’de tescilli ürünlere küresel pazar kapısı

TÜRKPATENT, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) ile birlikte yürüttüğü yeni projeyle bu ürünlerin uluslararası ticaretini de hedefliyor. “Coğrafi İşaretler için Markalaşma ve Ticarileşme Stratejileri Geliştirme Projesi” kapsamında ilk adımda Aydın Memecik ve Edremit zeytinyağları seçildi.

Amaç net: AB’de tescilli ürünleri yalnızca korumak değil, markalaştırarak küresel pazarlarda güçlü bir ekonomik değere dönüştürmek.

ISIF’25 ile inovasyon sahaya çıkıyor

TÜRKPATENT’in bir diğer stratejik adımı ise bu yıl 17-21 Eylül tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek 10. Uluslararası Buluş Fuarı (ISIF’25). Fuarda, 20’den fazla ülkeden buluşçular bir araya gelecek. Genç girişimciler ve bireysel buluş sahipleri için başvurular 15 Ağustos’a kadar sürecek.

Fikir, artık sadece bir düşünce değil; korunan, ticarileştirilen ve ihraç edilen bir değer zinciri.
2025’in ilk yarısı, Türkiye’nin sadece sanayi değil, fikri altyapıda da gücünü artırdığı bir dönem oldu. TÜRKPATENT’in çalışmaları, sınai mülkiyetin kağıt üzerinde kalan bir hak değil, ekonominin aktif bir parçası olduğunu kanıtlıyor. Artık mesele sadece üretmek değil; üretenin fikrini korumak, tescillemek ve pazara taşımak. Türkiye bu yeni denklemde hızla yol alıyor.