Akaryakıt ürünlerinin ÖTV tutarlarının fiyat artışlarına göre belirlendiği eşel mobil sistemi, alınan yeni kararla üç ay içinde kademeli olarak sonlandırılacak. Hükümetin bu adımı, akaryakıt fiyatlandırmasında ve vergi politikasında önemli bir değişikliğe işaret ediyor.
Eşel Mobil Sonlandırılıyor: ÖTV Uygulamasında Yeni Dönem Başlıyor
Eşel mobil sistemi, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanıyordu. Sistem kapsamında, akaryakıt fiyatları yükseldiğinde ÖTV oranı düşürülerek fiyat artışının bir kısmı kamu tarafından karşılanıyor, fiyatlar düştüğünde ise ÖTV artırılarak bütçe gelirleri dengeleniyordu. 2026 yılı başında yürürlüğe giren ve dört aylık bir deneme sürecinin ardından kapsamı daraltılan bu sistem, alınan son kararla üç ay içinde kademeli olarak kaldırılacak.
Eşel Mobil Sisteminin Arka Planı ve Uygulama Süreci
Eşel mobil sistemi, 2 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile başlatılmıştı. Sistem, özellikle benzin, motorin, LPG gibi petrol ürünlerinde yurtiçi rafineri fiyatlarındaki değişimlere göre ÖTV tutarlarının otomatik olarak güncellenmesini sağlıyordu. Mart 2026’da başlayan uygulama, yüzde 75-25 oranında paylarla devreye alınmış ve dört aylık bir değerlendirme sürecine tabi tutulmuştu. Temmuz-Aralık döneminde ise Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) güncellemelerinin bazı ürünlerde uygulanmaması kararlaştırılmıştı. Son alınan kararla birlikte, eşel mobil sisteminin üç ay içinde tamamen kaldırılması ve ÖTV’nin yeni bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Bu Gelişme Neden Önemli?
Eşel mobil sisteminin sonlandırılması, hem tüketiciler hem de kamu maliyesi açısından önemli sonuçlar doğuracak. Akaryakıt fiyatlarının doğrudan tüketiciye yansıması, aylık harcamalarda ve ulaşım maliyetlerinde artışa neden olabilir. Öte yandan, vergi gelirlerinin öngörülebilirliği artacak ve bütçe planlamasında daha istikrarlı bir yapı oluşacak. Ayrıca, enflasyonla mücadele kapsamında fiyat dalgalanmalarının kontrol altına alınması için uygulanan bu sistemin sona ermesi, enflasyonist baskıların yeniden değerlendirilmesini gerektirecek.
Sürecin Kritik Noktaları ve Teknik Detaylar
Eşel mobil sisteminin sona erdirilmesiyle birlikte, ÖTV tutarlarının belirlenmesinde Yİ-ÜFE gibi göstergeler ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan güncellemeler ön plana çıkacak. 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, sistemin kapsamını ve uygulama başlangıç tarihlerini belirlemişti. Ayrıca, sigara ve bazı diğer ürünlerde de ÖTV düzenlemeleriyle birlikte kamu maliyesinin dengelenmesi amaçlanıyor. Kademeli sonlandırma, belirlenen takvimde ÖTV tutarlarında indirim veya artış oranlarının aşamalı olarak uygulanması ve bazı dönemlerde tamamen kaldırılması anlamına geliyor. Bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı, teknik uygulama detaylarını ve geçiş sürecini yönetecek.
Önceki Gelişmeler ve Zaman Çizelgesi
Eşel mobil sistemiyle ilgili ilk kararlar 2 Mart 2026’da Resmi Gazete’de yayımlandı. 4 Mart 2026’da uygulama başladı ve yüzde 75-25 oranında paylarla devreye alındı. Dört aylık değerlendirme sürecinin ardından, Temmuz 2026’da sistemin üç ay içinde kademeli olarak sonlandırılacağı açıklandı. Ekim 2026’da ise ÖTV Kanunu’nda yapılacak güncellemelerle süreç tamamlanacak ve yeni uygulama esasları kesinleşecek.
Eşel mobil sisteminin sona erdirilmesiyle birlikte, akaryakıt fiyatlarının ve vergi politikalarının nasıl şekilleneceği önümüzdeki dönemde yakından izlenecek. Hem tüketiciler hem de sektör temsilcileri, yeni dönemin etkilerini ve kamu maliyesine yansımalarını dikkatle takip ediyor.